مصطفى النوراني الاردبيلي
50
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
صورت دارويى و مصرف : دو مشت از سنبلههاى تازه يا خشك گياه را به اندازه يك ليتر آب به كار مىبرند و به منظور رفع اسهال روزانه دو بار در حمام آن ( طشتك ) مىنشينند . جوشانده : جهت رفع اسهال روزانه سه فنجان ، ماده قابض روزانه دو فنجان ميل مىكنند . در برخى از نقاط براى درمان سياه سرفه به كار مىبرند و اين درمان مؤثّر است . « 3 » درخت شاهبلوط بومى اروپاست و در نقاط مختلف آسيا ، مخصوصا قسمتهاى غربى آن . برگهاى آن بيضوى دراز ، نوك و دندانهدار و گلهاى آن بهصورت نر و ماده واقع بر روى يك پايهاند . شاهبلوط هندى مشخصات : به فارسى « شاهبلوط هندى » و « بلوط هندى » و به عربى « قسطنه هندى » ناميده مىشود . شاهبلوط هندى درختى است زيبا و بزرگ كه بلندى آن تا 30 متر مىرسد . برگهاى آن مركب پنجهاى با بريدگيهاى بسيار عميق و گلهاى آن خوشهاى ، معطّر و سفيد با لكههاى قرمز كه در ارديبهشت ماه ظاهر مىشود . ميوه آن كپسول حجيم است . اين درخت بومى هند است ولى در ساير مناطق دنيا نيز كاشته مىشود . در ايران در باغهاى شمال ايران كاشته مىشود . تركيبات شيميايى : در مغز دانه شاه بلوط هندى وجود مواد اسين ، اسى ژنين ، فلاوون ، اسكولين واسكولننين تأييد شده است . قسمت قند ساپونين آن شامل گلوكوز ، كسيلوز و
--> ( 3 ) - صد گياه و هزار درمان ، ص 202 .